Cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ mang tính chất của một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, tính chất Nhân dân rộng rãi, sâu sắc và đi vào lịch sử như một trong những bản hùng ca bi tráng nhất trong sự nghiệp đấu tranh cách mạng của nhân dân Nam Bộ; thể hiện tinh thần yêu nước; khẳng định bản lĩnh kiên cường, bất khuất, ý chí quyết chiến, quyết thắng, một lòng theo Đảng, theo cách mạng của quân dân Nam Bộ vì khát vọng độc lập của dân tộc và tự do, hạnh phúc của Nhân dân, là gương anh hùng, dũng cảm cho Nhân dân cả nước noi theo.
Cách đây 82 năm, đêm 22 rạng sáng ngày 23.11.1940, từ Bà Điểm - Hóc Môn, tiếng mõ Nam Lân vang lên, báo hiệu cho cuộc khởi nghĩa của Nhân dân Nam Kỳ nổi dậy đánh vào hệ thống cai trị của thực dân Pháp và bọn tay sai. Cả Nam Kỳ rung chuyển dưới sức nổi dậy của quần chúng cách mạng. Cuộc khởi nghĩa nổ ra ở 20/21 tỉnh, thành phố ở Nam Kỳ, từ đêm 22 rạng sáng 23/11 kéo dài đến ngày 31/12/1940, mạnh nhất là ở Gia Ðịnh, Chợ Lớn, Mỹ Tho, Vĩnh Long. Với khí thế sôi sục của hàng triệu trái tim Nhân dân Nam Bộ, nhất tề đứng dậy làm nên cuộc đấu tranh với quy mô to lớn và mạnh mẽ chống thực dân Pháp xâm lược, một số nơi giành được quyền làm chủ, làm cho địch thiệt hại, đánh đổ nghiêm trọng uy thế kìm kẹp của địch.
Cuộc khởi nghĩa Nam kỳ có quy mô rộng khắp, là cuộc nổi dậy kế tục và phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất của một dân tộc “thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”. Cuộc Khởi nghĩa Nam kỳ đã để lại nhiều bài học vô giá, đã đào tạo và rèn luyện một đội ngũ cán bộ, đảng viên trung thành với lý tưởng của Đảng, chiến đấu vì lợi ích của Nhân dân; đã tổ chức được hàng vạn quần chúng qua thử thách của cuộc khởi nghĩa, chuẩn bị cho Cách mạng Tháng Tám 1945 và 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ thành công.
Hơn 82 năm qua, hào khí Nam Kỳ khởi nghĩa vẫn luôn không ngừng được hun đúc và toả sáng qua các thế hệ, trở thành nguồn sức mạnh to lớn, góp phần làm nên những thắng lợi vĩ đại trong công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước trước đây cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay./.
(Nguồn tài liệu: Lịch sử Nam Bộ kháng chiến 1945 - 1954, NXB Chính trị Quốc gia)
Phòng VHTT